English   ျမန္မာ

Fiscal Federalism Book (Burmese Version)

0
Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

ဘ႑ာေရးဖက္ဒရယ္စနစ္

အနာဂတ္ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ စဥ္းစားခ်က္မ်ား


 

အႏွစ္ခ်ဳပ္

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားေရးရာစင္တာ (ENAC) သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုစနစ္ ေပၚထြန္းလာေရးကုိ အေထာက္အကူျပဳႏိုင္ရန္ႏွင့္ ဖက္ဒရယ္စနစ္၏ အေရးႀကီးေသာ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္သည့္ ဘ႑ာေရးဖက္ဒရယ္စနစ္ကို ေလ့လာႏုိင္ရန္ ဘ႑ာေရးဖက္ဒရယ္စနစ္ဆုိင္ရာ ယခုသုေတသနစာတမ္းကုိ ျပဳစုေရးသားခဲ့ပါသည္။ ဤစာတမး္တြင္ ဖက္ဒရယႏ္ိုင္ငံအခ်ိဳ႕က က်င့္သံုးလ်က္ရွိေသာ ဘ႑ာေရးဖက္ဒရယ္စနစ္တုိ႔ကို ေလ့လာတင္ျပထားၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လက္ရွိဘ႑ာေရးစနစ္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ဖက္ဒရယ္စနစ္ႏွင့္အညီ ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ဆက္လက္ျပဳလုပ္သြားႏုိင္ရန္ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား တင္ျပထားသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္ႏုိင္မည့္ ဘ႑ာေရးဖက္ဒရယ္စနစ္ကုိ အမ်ားျပည္သူႏွင့္ မူဝါဒေရးဆြဲခ်မွတ္သူမ်ားအၾကား က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဆြးေႏြးမႈႏိုင္ရန္ ဤစာတမ္းသည္ အသံုးဝင္သည့္ အရင္းအျမစ္တစ္ခုျဖစ္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္ပါသည္။

လြပ္လပ္ေရးရၿပီးကတည္းက ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးအားလံုး ႏိုင္ငံေရးတန္းတူညီမွ်မႈ၊ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ႏွင့္ ကိုယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္တိ႔ုကို အာမခံခ်က္ေပးသည့္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ ထူေထာင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။ သိ႔ုေသာ္လည္း အာဏာရအစုိးရအဖြဲ႔၊ အထူးသျဖင့္ စစ္အစိုးရအဖြဲ႔တ႔ိုကသာ အသာစီးရခဲ့ၾကၿပီး ဗဟုိခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ႀကီးစိုးသည့္ တျပည္ေထာင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကုိ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ အုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ့သည္။ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔အစညး္မ်ားသည္ ၎တို႔၏ဖက္ဒရယ္ရည္မွန္းခ်က္အတြက္ ႏိုင္ငံေရးနည္းျဖင့္ ေျဖရွင္းရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ေသာ္လည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ဖိႏိွပ္မႈမ်ားေၾကာင့္ စစ္အစိုးရကို လက္နက္စြဲကုိင္ေတာ္လွန္သည့္နည္းကုိ မလႊဲမေရွာင္သာ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ရသည္။ အက်ိဳးဆက္အေနျဖင့္ ျပည္တြင္းစစ္ႏွင့္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ားသည္လည္း ဆယ္စုႏွစ္ (၇) ခုနီးပါး သက္စိုးရွည္ေနၿပီး မခ်ဳပ္ၿငိမ္းႏုိင္ေသးသျဖင့္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ ႀကီးမားေသာ အဟန္႔အတားတစ္ခုအျဖစ္ ရွိေနပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ဖက္ဒရယ္စနစ္သည္ ျပည္တြင္းစစ္ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေရးႏွင့္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အေရးႀကီးေသာ ေသာ့ခ်က္တစ္ခုဟု ရႈျမင္ကာ ဖက္ဒရယ္စနစ္၏ အဓိကအစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္သည့္ ဘ႑ာေရးဖက္ဒရယ္စနစ္ကို ေလ့လာႏိုင္ရန္ ဘ႑ာေရးဖက္ဒရယ္စနစ္၏ အေျခခံသေဘာတရားမ်ားႏွင့္ ဖက္ဒရယ္ႏုိင္ငံအခ်ဳိ႕၏ ဘ႑ာေရးဖက္ဒရယ္စနစ္တို႔ကို တင္ျပထားသည္။ ဘ႑ာေရးဖက္ဒရယ္စနစ္၏ အေျခခံသေဘာတရားအရ အစိုးရအဖြဲ႔မ်ားအၾကား ဘ႑ာေရးအာဏာမ်ားကို ခြဲေဝရာတြင္ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာျဖစ္ရန္ လုိပါသည္။ ဆုိလုိသည္မွာ တစ္ႏိုင္ငံလံုး၏ အက်ဳိးစီးပြားမ်ားကုိ ေဖာ္ေဆာင္ရန္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအား ဘ႑ာေရးအာဏာမ်ား အပ္ႏံွ ထားမႈသည္ ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသႀကီးမ်ားက ၎တ႔ို၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ နယ္ေျမအတြင္းရိွ အေရးကိစၥမ်ားကို ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္တို႔ကို က်င့္သံုးႏိုင္ရန္ ဘ႑ာေရးအာဏာမ်ား အပ္ႏွံထားမႈတို႔သည္ သဟဇာတျဖစ္ရန္ အေရးႀကီးပါသည္။ သို႔မွသာလွ်င္ အစိုးရအဖြဲ႔မ်ားအၾကား ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္မည့္ ပဋိပကၡမ်ားကို ေလ်ာ့နည္းေအာင္ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေရရွည္တည္တံ့ေအာင္ အေထာက္အကူျပဳႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

ဖက္ဒရယ္ႏုိင္ငံမ်ားသည္ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈေရးဆိုင္ရာ သမိုင္းေၾကာင္းမ်ား မတူညီၾကသျဖင့္ ၎တို႔၏ ဘ႑ာေရးဖက္ဒရယ္စနစ္သည္ အေျခခံတူညီခ်က္မ်ား ရိွသကဲ့သ႔ို မတူညီေသာ အခ်က္မ်ားလည္းရိွသည္။ ဥပမာ – အစိုးရအဖြဲ႔မ်ားအၾကား ဘ႑ာေရးအာဏာမ်ား ခြဲေဝမႈကို ႏုိင္ငံ၏ ဖြဲ႔စည္းပံုထဲ၌ ထည့္သြင္း ျပ႒ာန္းထားျခင္း၊ အစုိးရအဖြဲ႔မ်ားအၾကား ဘ႑ာေရးမညီမွ်မႈမ်ားကုိ ကုစားသည့္ အစီအစဥ္မ်ား ထားရွိျခင္းတ႔ိုကုိ ေတြ႔ရၿပီး ၎တို႔သည္ ဖက္ဒရယ္ႏုိင္ငံအလုိက္ ကြဲျပားသည့္အျပင္ ေခတ္ကာလအလိုက္လည္း ေျပာင္းလဲမႈ ရွိသည္ကို ေတြ႔ရသည္။ အေရးႀကီးေသာ အခ်က္တစ္ခုမွာ အစုိးရအဖြဲ႔မ်ားအၾကား ဘ႑ာေရးအာဏာအပါအဝင္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာမ်ားကို ခြဲေဝရာတြင္ က်ဳိးေၾကာင္းဆီေလ်ာ္ေသာ အေျခခံမူမ်ားအေပၚ အေျခခံၿပီး စနစ္တက် ခြဲေဝထားသည္ကုိ ေတြ႔ရိွရသည္။ ဥပမာ – ျပည္သူႏွင့္ အနီးဆံုးအစုိးရအဖြဲ႔ကုိ လုပ္ပုိင္ခြင့္အာဏာအပ္ႏံွသည့္ (Subsidiarity principle) မူအရ ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ေဒသႏၱရအစုိးရတု႔ိ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္းမရိွသည့္ ျပည္သူ႔ဝနေ္ဆာင္မႈ လုပ္ငန္းတာဝန္မ်ားကိုသာ ျပညေ္ထာင္စုအစိုးရအား ေပးအပ္သည္။ ဘ႑ာေရးအာဏာမ်ား ခြဲေဝရာတြင္လည္း ထိေရာက္မႈ (efficiency) နွင့္ မွ်တမႈ (equity) မူတိ႔ုကုိ အေျခခံၿပီး ျပည္သ႔ူဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းကို ပို၍ ထိေရာက္စြာ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မႈ (တစ္နည္းအားျဖင့္ ကုန္က်စရိတ္ သက္သာစြာျဖဖင့္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မႈ) ႏွင့္ ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသႀကီးမ်ားအၾကား ဘ႑ာေရးမွ်တမႈကို ပို၍ အာမခံေပးႏိုင္မႈတ႔ိုအေပၚ မူတည္ၿပီး သက္ဆိုင္ရာအစိုးရအဖြဲ႔ကုိ ဘ႑ာေရးအာဏာမ်ား ေပးအပ္ေလ့ရိွသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စစ္အစိုးရလက္ထက္၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ အတည္ျပဳျပ႒ာန္းလိုက္သည့္ ႏုိင္ငံ၏ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒျဖင့္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တို႔၌ “ဒီမုိကေရစီနည္းက်” ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပကာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္သစ္ကို စတင္က်င့္သုံးေနေသာ္လည္း ဗဟုိခ်ဳပ္ကိုင္မႈ လြန္ကဲေနဆဲျဖစ္သည္။…………..

စာတမ္းအျပည့္အစံုသို႔ – ENAC_FiscalFederalismPaper_Bur

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.
Share.

Comments are closed.